Esen: Dijital okuryazarlıkta asıl sorun ebeveynlerde

Esen, TÜİK’in 2024 Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Araştırması’na işaret ederek, “6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 53,5’i sosyal medya kullanıyor. Sosyal medyayla tanışma yaşı 6’ya indi.” dedi.

Esen, “0-6 yaş dönemi dil gelişiminin, empati becerisinin ve bağlanma kapasitesinin inşa edildiği kritik bir penceredir. Pasif ekran maruziyeti bu sürecin yerini aldığında ortaya çıkan tablo artık anekdot değil; dikkat dağınıklığı, dil gecikmesi, uyku bozuklukları ve sosyal beceri yetersizlikleri olarak kliniklere yansıyan bir gerçekliktir.” ifadelerini kullandı.

6-12 yaş dönemine değinen Esen, “Dürtü denetimi henüz gelişmemiştir. Platformlar, sonsuz kaydırma, anlık beğeni ve sürekli bildirim mekanizmasıyla bu kırılganlığı hedef alacak şekilde tasarlanıyor.” dedi.

15 yaş sınırına ilişkin Esen, “Platformlara yaş doğrulama yükümlülüğü getirilmiş olsa da ebeveyn 3 yaşındaki çocuğa telefonu uzatıyorsa bu kapı içeriden açılıyor.” diye konuştu.

Esen, ebeveynlerin dijital okuryazarlığına ilişkin olarak, “Ebeveynler kendilerini yeterli görse de gizlilik ayarlarından algoritmik yönlendirmeye kadar birçok alanda ciddi boşluklar bulunuyor.” dedi.

Esen, önerilere ilişkin olarak ise, “0-12 yaş için ulusal ekran süresi kılavuzları belirlenmeli, ebeveyn dijital okuryazarlığı eğitim programına dönüştürülmeli, dijital bağımlılık için klinik destek altyapısı oluşturulmalı ve platform algoritmaları çocuk hakları perspektifiyle denetlenmelidir.” ifadelerini kullandı.